Zakupy grupowe

1. Co to są i jak działają zakupy grupowe?

Na rynku dostępnych jest wiele portali internetowych oferujących możliwość dokonywania za ich pośrednictwem zakupów grupowych. Korzystanie z nich może być dla konsumentów okazją do nabycia produktów po atrakcyjnych cenach.

Zakupy grupowe dają możliwość zakupu produktu – towaru lub usługi po obniżonej cenie. „Grupowość” polega na oferowaniu przez sprzedawcę produktu po promocyjnej cenie, gdy zbierze się odpowiednia liczba chętnych na skorzystanie z oferty. Za pośrednictwem portali zakupów grupowych, które zamieszczają takie oferty sprzedawców, konsument może przystąpić do grupy osób zainteresowanych nabyciem określonego towaru lub usługi.

Podstawę do nabycia produktu (towaru lub usługi) oferowanego przez sprzedawcę stanowi kupon. Zasady dotyczące wykorzystania kuponu, w tym okres realizacji kuponu, są zawsze określone w warunkach oferty zamieszczonej w serwisie zakupów grupowych. Realizacja kuponu może polegać na okazaniu jego wydruku sprzedawcy w lokalu przedsiębiorcy, przekazaniu informacji zawartych w kuponie (np. kodu) w trakcie rozmowy telefonicznej ze sprzedawcą, w sklepie internetowym, na specjalnie dedykowanej w tym celu stronie internetowej, formularzu itp.

2. Przystąpiłem do zakupów, ale nie udało się zgromadzić wystarczającej liczby osób i promocję odwołano. Czy mogę żądać zwrotu pieniędzy?

Ideą zakupów grupowych jest sprzedaż towaru lub usługi określonej z góry liczbie osób. W sytuacji gdy nie dojdzie do zgromadzenia wystarczającej liczby osób i promocja zostaje odwołana, konsument otrzymuje zwrot wpłaconych pieniędzy.

3. Czy mogę zwrócić zakupiony kupon?

Jeżeli transakcja dotycząca uzyskania kuponu jest umową zawieraną na odległość konsument może odstąpić od niej w ciągu 14 dni.

(podstawa prawna: art. 27 ustawy o prawach konsumenta)

4. Co mogę zrobić, jeżeli usługodawca, który miał zrealizować kupon, zawiesił działalność gospodarczą lub zaprzestał jej prowadzenia?

Jeżeli usługodawca, który miał zrealizować kupon, zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej lub jej zaprzestał, konsument powinien zgłosić się z żądaniem zwrotu zapłaconych pieniędzy do przedsiębiorcy prowadzącego portal zakupów grupowych.

5. Na co zwrócić uwagę przy zakładaniu konta i akceptacji regulaminów zakupów grupowych?

Aby móc uczestniczyć w zakupach grupowych, czyli uzyskiwać kupony upoważniające do nabycia produktu sprzedawcy przedstawiającego swoją ofertę za pośrednictwem takiego portalu, konieczne jest z reguły utworzenie konta w tym serwisie (czasami występuje taka możliwość bez konieczności wcześniejszej rejestracji) oraz zaakceptowanie warunków użytkowania (regulaminu) portalu.

Regulamin powinien zawierać szereg informacji wymaganych przez prawo, w szczególności: dane przedsiębiorcy prowadzącego portal zakupów grupowych, informacje dotyczące odstąpienia od umowy oraz procedury reklamacyjnej. W regulaminie musi również znaleźć się dokładna i napisana zrozumiałym językiem informacja, że przystąpienie konsumenta do zakupów grupowych oznacza dla niego zawarcie dwóch umów. Pierwsza to umowa z portalem zakupów grupowych, a jej przedmiotem jest uzyskanie przez konsumenta kuponu. Druga to umowa zawierana z konkretnym sprzedawcą i dotyczy nabycia produktu na warunkach określonych w ofercie zamieszczonej w serwisie zakupów grupowych.

6. Na co zwrócić uwagę przy zamówieniu kuponu zniżkowego na wybrany towar lub usługę? Jakie informacje powinny znaleźć się w ofercie?

Należy dokładne zapoznać się z informacjami zamieszczonymi w ofercie zakupów grupowych, które powinny określać w szczególności następujące kwestie:

  • nazwę firmy sprzedawcy oferującego produkt z podaniem jego danych teleadresowych, strony internetowej itp.;
  • opis produktu, ze wskazaniem ewentualnych ograniczeń w jego dostępności;
  • odpowiedź na pytanie, czy konsument może wykorzystać w ramach oferty tylko jeden czy wiele (ile?) kuponów;
  • informację, czy kupon łączy się, czy też nie, z innymi ofertami promocyjnymi dostępnymi u sprzedawcy;
  • sposób realizacji kuponu;
  • termin realizacji zamówienia (dostarczenia towaru, wykonania usługi);
  • koszty przesyłki (dostarczenia) towaru, tzn. informację, czy są one wliczone w koszt kuponu, czy też dodatkowo płatne, a jeśli tak, to w jakiej wysokości.

Po zapoznaniu się z informacjami dotyczącymi produktu warto sprawdzić ich wiarygodność poprzez porównanie ich z innymi źródłami informacji, np. z ofertą zamieszczoną na stronie internetowej sprzedawcy.

Rozsądnym byłoby również sprawdzenie przeciętnej ceny rynkowej danego produktu. Może się bowiem okazać, że podobny albo nawet ten sam produkt, który chcieliśmy kupić ze zniżką ponad 50% w ramach zakupów grupowych, jest sprzedawany w większości innych sklepów jeszcze taniej – bez żadnej „zniżki”.

7. Czy złożenie zamówienia kuponu jest równoznaczne z zawarciem umowy sprzedaży danego towaru lub usługi?

Złożenie zamówienia kuponu dotyczącego interesującego konsumenta produktu nie jest równoznaczne z zawarciem umowy sprzedaży oferowanego towaru (umowy o świadczenie oferowanej usługi) ani przyznaniem konsumentowi przedmiotowego kuponu.

Po upływie określonego w ofercie czasu użytkownik portalu zakupów grupowych otrzymuje informację, czy transakcja zakupów grupowych doszła do skutku, tzn. czy zebrała się minimalna liczba osób zainteresowanych ofertą. W przypadku braku zebrania minimalnej liczby konsumentów nie dochodzi do przyznania konsumentom kuponów. W tej sytuacji kwota uiszczona przez konsumenta zostaje mu zwrócona przez portal. Co do zasady zwrot płatności powinien nastąpić w tej samej formie, w jakiej płatność została zrealizowana przez konsumenta.

W przypadku gdy została osiągnięta minimalna liczba konsumentów, dochodzi do finalizacji transakcji zakupów grupowych. Użytkownik portalu otrzymuje wtedy wiadomość zawierającą potwierdzenie dokonanej transakcji oraz zostaje mu udostępniony kupon (najczęściej poprzez konto użytkownika portalu, czasami również poprzez wiadomość e-mail). W przypadku większości serwisów zakupów grupowych dopiero w tym momencie dochodzi do zawarcia umowy dotyczącej kuponu.

8. Kto w przypadku zakupów grupowych odpowiada za nienależyte wykonanie umowy? Serwis zakupów grupowych czy firma, która się w nim ogłasza?

Bardzo istotnym zagadnieniem związanym z zakupami grupowymi jest kwestia umów (oraz podmiotów, których one dotyczą), jakie zawiera konsument w trakcie zakupów grupowych.

Należy pamiętać, że serwisy zakupów grupowych określają prowadzoną przez siebie działalność jako polegającą na prezentowaniu ofert sprzedawców oraz możliwości uzyskania kuponów, które upoważniają do nabycia danego produktu u konkretnego sprzedawcy. Z tego względu przedmiotem umowy zawieranej pomiędzy konsumentem a serwisem zakupów grupowych jest wyłącznie uzyskanie kuponu, rozumianego jako specyficzny środek płatniczy, za pomocą którego konsument „płaci” za towar lub usługę u sprzedawcy. Dopiero umowa z przedsiębiorcą świadczącym usługi lub sprzedającym towary ma za przedmiot nabycie tych właśnie produktów. Taki podział ma również swoje konsekwencje w zakresie odpowiedzialności – produkt określony w ofercie zamieszczonej na portalu zakupów grupowych dostarcza konsumentowi jego sprzedawca w swoim imieniu i na własny rachunek (a nie przedsiębiorca prowadzący serwis zakupów grupowych), a więc to on jest odpowiedzialny w przypadku nienależytego wykonania zobowiązania. Serwis zakupów grupowych działa jako pośrednik pomiędzy konsumentem a sprzedawcą. Odpowiada zatem za należyte funkcjonowanie serwisu, w szczególności wygenerowanie i przesłanie kuponu. Ponosi również odpowiedzialność za prawidłowość opisu oferty zamieszczonej w serwisie zakupów grupowych (jego zgodność ze stanem rzeczywistym).

9. Kupiłem kupon uprawniający mnie do zakupów z 30-procentową zniżką w sklepie internetowym bądź w jednym z wybranych sklepów stacjonarnych firmy. Czy w razie konieczności odstąpienia od umowy zawartej z wykorzystaniem kuponu będę miał do tego prawo (zarówno w przypadku e-sklepu, jak i sklepu stacjonarnego)?

Jeżeli umowa ta zawierana jest np. w sklepie internetowym sprzedawcy albo przez telefon, mamy do czynienia z umową zawartą na odległość. Konsumentowi przysługuje wobec tego prawo odstąpienia od niej w terminie 14 dni. Jeżeli natomiast do wykorzystania kuponu i zawarcia umowy ze sprzedawcą dochodzi w lokalu przedsiębiorcy, konsumentowi nie przysługuje to uprawnienie.

Warto przy tym wiedzieć jak liczy się bieg terminu na odstąpienie od umowy oraz jakie wiążą się z tym obowiązki dla konsumenta.

10. Kupiłam kupon na jazdy doszkalające do egzaminu na prawo jazdy. Okazało się jednak, że nie mogę go wykorzystać w dogodnych dla mnie terminach. Czy w takim wypadku mam prawo reklamować bądź zwrócić posiadany kupon?

Co do zasady brak możliwości wykorzystania kuponu w preferowanym przez konsumenta terminie nie stanowi podstawy do złożenia reklamacji lub dokonania zwrotu kuponu.

Jeżeli jednak konsument zostanie wprowadzony w błąd opisem oferty niezgodnym z rzeczywistym stanem rzeczy (np. w ofercie zakupów grupowych wskazano, że dotyczy ona jazd doszkalających we wszystkich możliwych terminach, podczas gdy w rzeczywistości promocyjna oferta dotyczy tylko godzin przedpołudniowych), konsument powinien kierować swoje roszczenia do portalu zakupów grupowych.

11. Co zrobić gdy kod z zakupionego przeze mnie kuponu zawiera błędne dane?

Podmiotem odpowiedzialnym za wygenerowanie kuponu oraz treść zawartych w nim danych jest portal zakupów grupowych. W związku z tym, w sytuacji błędnych danych na kuponie konsument powinien skierować reklamację do ww. przedsiębiorcy.

12. Nabyłem kupon na jednym z portali oferujących zakupy grupowe, jednak nie dostałem żadnego potwierdzenia zapłaty ani kuponu – co zrobić w takiej sytuacji?

Reklamacje konsumentów dotyczące nieprawidłowego działania portalu zakupów grupowych oraz przekazanego konsumentowi kuponu (np. wadliwy kod na kuponie) powinny być kierowane do serwisu zakupów grupowych. Również w sytuacji braku potwierdzenia zapłaty i nieotrzymania kuponu konsument powinien skierować reklamację do ww. przedsiębiorcy.

13. Kupiłem część do samochodu w ramach serwisu ogłoszeń lokalnych. Zapłaciłem za towar, a teraz nie mogę się skontaktować ze sprzedającym, by go odebrać. Co powinienem zrobić w takiej sytuacji?

Kupujący może zwrócić się do podmiotów uprawnionych do niesienia pomocy prawnej konsumentom w indywidualnych sprawach, tj. do miejskiego (powiatowego) rzecznika konsumentów, Federacji Konsumentów lub zgłosić sprawę na policji.